Cool :: http://www.cool.idx.gr ::

 

Ρουσσώ Ιωάννης Ιάκωβος (1712 - 1778)
 
Ο διάσημος Γάλλος φιλόσοφος Ζαν Ζακ Ρουσσώ, από τους πρωτεργάτες του λεγόμενου `Γαλλικού διαφωτισμού`, γεννήθηκε στη Γενεύη και πέθανε σ` ένα κτήμα φίλου του, κοντά στο Ερμενοβίλ, σε ηλικία 66 ετών.
Το 1794 η Γαλλική Επαναστατική Εθνοσυνέλευση μετέφερε τα οστά του και, με θριαμβευτική πομπή, τα έθαψε στο `Πάνθεο` του Παρισιού.
Ο πατέρας του ήταν ρολογάς. Σε μικρή ηλικία εργάστηκε ως υπηρέτης δικηγορικού γραφείου, θυρωρός, μαθητευόμενος χαρακτικού εργαστηρίου και οικοδιδάσκαλος.
Αργότερα πήγε στο Παρίσι, όπου ζούσε από τις αμοιβές τις οποίες έπαιρνε για ορισμένα άρθρα του, τόσο στην `Εγκυκλοπαίδεια` του Ντιντερώ – Ντ` Αλαμπέρ, όσο και στο `Λεξικό της μουσικής`.
Την αρχή της κατοπινής μεγάλης φήμης του τη θεμελίωσαν οι πραγματείες του : `Λόγος για τις επιστήμες και τις τέχνες`, (που βραβεύθηκε σε αντίστοιχο διαγωνισμό) και `Λόγος για την προέλευση της ανισότητας μεταξύ των ανθρώπων`. Στο δεύτερο αυτό έργο του ο Ρουσσώ υποστηρίζει πως ο άνθρωπος πλάστηκε για να μένει πάντα στην πρωτογενή κατάσταση της φυσικής ζωής, που θα ήτανε και ευτυχία γι` αυτόν. Στην κατάσταση αυτή η μόνη ανισότητα μεταξύ των ανθρώπων ήταν η φυσική, η οφειλόμενη σε διαφορές ηλικίας, σωματικής διάπλασης, και άλλων καθαρά φυσικών χαρακτηριστικών. Στη συνέχεια όμως, έπηξε την οικογένειά – την πρώτη του μικρή κοινωνία – βρήκε την ομιλία, εγκαινίασε την ηθική κι αργότερα έφτασε σιγά-σιγά στην ιδιοκτησία, από την οποία η αρχική φυσική ισότητά του καταδικάστηκε σε προοδευτικό πλήρη αφανισμό. Έτσι, ενώ η φύση τον έπλασε ελεύθερο και ίσο, η κοινωνία τον μεταμόρφωσε σε σκλάβο της εργασίας του και από αγνό, που ήταν πριν, τον έκανε διεφθαρμένο και ανήθικο.
Μετά ο Ρουσσώ δημοσίευσε το περίφημο `Κοινωνικό συμβόλαιο` (1761), στο οποίο εκθέτει τις πολιτικές ιδέες του και πιο συγκεκριμένα υποστηρίζει ότι: Το κράτος είναι προϊόν μιας σιωπηλής συμφωνίας μεταξύ των πολιτών του, με την οποία οι τελευταίοι αυτοί, για χάρη του κοινού καλού, έρχονται και παραιτούνται από ένα μέρος των αρχικών τους απεριορίστων ελευθεριών. Με άλλα λόγια δε, ο κυρίαρχος λαός αναθέτει την εκτελεστική εξουσία στην κυβέρνησή του, την οποία όμως θα πρέπει να την επιβλέπει και να την καθαιρεί, όταν δεν εξυπηρετεί το κοινό συμφέρον. Ο νόμος πρέπει να αποβλέπει όχι στο ατομικό, αλλά στο γενικό καλό. το άριστο πολίτευμα είναι η δημοκρατία, υπό την προϋπόθεση ότι οι πολίτες θα είναι ίσοι μεταξύ τους, έχοντας τις ίδιες δυνατότητες προόδου και ανάδειξής του.
Άλλα έργα του Ρουσσώ είναι το μυθιστόρημά του `Νέα Ελοϊζα`, το μελόδραμά του `Ο μάγος του χωριού`, που παίχτηκε μπροστά στο βασιλιά και είχε καταπληκτική επιτυχία, το διάσημο παιδαγωγικό του `Αιμίλιος ή περί αγωγής`, στο οποίο αναπτύσσει τις ιδέες του για την ανατροφή, των παιδιών, οι `Εξομολογήσεις` του, που είναι διατυπωμένες κατά τρόπο αυτοβιογραφικό, σαν `η απολογία ενός παιδιού της φύσης`, κατά τη σχετική έκφραση του ίσιου του συγγραφέα τους.
Ο Ζαν Ζακ Ρουσσώ επέδρασε αφάνταστα πολύ, τόσο στην εποχή του όσο και σε όλες τις μεταγενέστερές του εποχές. Όλοι οι ρήτορες της Γαλλική Επανάστασης από τα έργα του αντλούσαν τα επιχειρήματά τους και τις διάφορες ρητορικές αποστροφές τους.
Το σύνολο σχεδόν των έργων του έχει μεταφραστεί και στα ελληνικά.