kataggelies.com :: http://kataggelies.com/kataggelies/?page_id=643 ::

 

Γκαίτε Ιωάννης Βόλφγαγκ (1749 - 1832)
 
Ο Γκαίτε ως ο μέγιστος και επιφανέστατος ποιητής της Γερμανίας και ως ένα από τα φωτεινότερα μετέωρα σ` ολόκληρο το διεθνές πνευματικό στερέωμα.
Γεννήθηκε στη Φραγκφούρτη και πέθανε στη Βαϊμάτη, σε ηλικία 84 ετών. Βασικά υπήρξε λυρικός, επικός και δραματικός ποιητής. Από αυτές όμως, τις ποιητικές του κατευθύνσεις, αναμφισβήτητα υπέρτερη είναι η πρώτη, η καθαρά λυρική. Έτσι, ο μέγας αυτός πνευματικός δημιουργός παρουσιάζεται στις λυρικές ποιήσεις του έξοχος και, στην κυριολεξία, ανυπέρβλητος. Καλλιέργησε δε όλα γενικά τα είδη της λυρικής ποίησης, στον κύκλο της οποίας ανήκουν και τα έργα του: `Αποχαιρετισμοί`, `Το τραγούδι του Μάη`, ο `Προμηθέας`, ο `Μωάμεθ`, ο `Γανυμήδης`, `Ωδή των πνευμάτων`, `Ρωμαϊκές ελεγείες` κ.λπ.
Κατά δεύτερο λόγο, ο Γκαίτε θεράπευσε και την επική ποίηση, κάτω από την ισχυρή επίδραση του θείου αρχαίου προκατόχου του, του γίγαντα Ομήρου. Στον τομέα δε αυτόν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιλαμβάνονται τα έργα του: `Χέρμαν και Δωροθέα` και `Ραϊνέκε φουκς`. Εδώ επίσης υποστηρίζεται πως ανήκουν και τα πεζογραφήματα του: `Βέρθερος` και `Εκλεκτικές συγγένειες`, καθώς και η αυτοβιογραφία του, που εκδόθηκε με τον τίτλο `Ποίηση και αλήθεια`.
Το μεγαλούργημα των μεγαλουργημάτων όμως του Γκαίτε είναι, χωρίς σχετικά αμφιβολία, ο διάσημος `Φάουστ`, ο ήρωας - σοφός εκείνος, ο οποίος μη βρίσκοντας κάποιο νόημα στη ζωή της ρουτίνας, αναφωνεί σε μια έκτακτη στιγμή του:
Α σπούδασα φιλοσοφία
Και νομική και ιατρική,
Κι άλλοι μου και θεολογία,
Με κόπο και με επιμονή.
Και να σε δω, με τόσα φώτα,
Εγώ μωρός, όσο και πρώταΧ
Με λένε μάγιστρο, ακόμη δόκτορα
Και σέρνω τόσα χρόνια τώρα
Τους μαθητές μου εδώ κι εκεί
Από τη μύτηΧ και το βλέπω, δεν μπορεί
Κανένας κάτι να νομίζει.
Λες την καρδιά μου αυτό φλογίζει.
Ναι! Πιότερα ξέρω παρ` όλοι μαζί
Γιορτή, δικηγόροι, παπάδες, χαζοίΧ
Δισταγμοί, υποψίες δεν με ταράζουν,
Κόλακες, διάολοι δεν με τρομάζουνΧ
Δεν το φαντάζομαι πως ξέρω κάτι
Καλό, στον κόσμο να το διδάξω,
Να τον φωτίσω, να τον αλλάξω.
Γι` αυτό έχω στη μαγεία παραδοθεί,
Μήπως το πνεύμα το στόμα ανοίγει
Κι η δύναμη του μη μου δείξει τι
Βαθιά τον κόσμο συγκρατεί.
Στη συνέχεια ο ήρωας του έργου, (που, στο βάθος, δεν είναι άλλος από τον ίδιο ποιητή του) παίρνει την απόφαση να παραδώσει την ψύχη του – επί 24 ολόκληρα χρόνια – στο σατανά, για να μπορέσει έτσι, βγαίνοντας από τα γήινα δεσμά του να γίνει κοινωνίας στα βαθιά μυστικά και τα μυστήρια του κόσμου (δηλαδή, της φύσης και της ανθρώπινης ζωής).
Τέτοιο μεγαλοφάνταστο δημιούργημα του ανθρώπινου νου ούτε έγινε ούτε και πρόκειται ίσως κάποτε να ξαναγίνει. Εδώ ο ποιητής φθάνει την έμπνευση του ως τον ύψιστο βαθμό κι η μούσα του, ξεπερνώντας το μέτρο όλων γενικά των προγενέστερων και κατοπινών του μεγάλων Απολλώνιων λειτουργών, φθάνει σε επίπεδα ανώτατα και δυσθεώρητα για το κοινό ανθρώπινο μυαλό.
Τον Γκαίτε τον συνέδεε στενή προσωπική φιλία με τον ομότεχνό και σύγχρονό του, μεγάλο επίσης ποιητή της Γερμανίας, Φρειδερίκο Σίλερ.
Σαν προσδιοριστικές του χαρακτήρα, της προσωπικότητας και της καθόλου ανοδικής διαδρομής του ποιητή του `Φάουστ`, θα αναφέρουμε τις επόμενες τρεις εκφράσεις του, που, αν και δεν αποτελούν αποφθέγματα, εν τούτοις τον χαρακτηρίζουν απόλυτα σαν έναν υπέρτατο πνευματικό δημιουργό:
1) `Πάντα ψηλότερα να ανεβαίνουμε, πάντα μακρύτερα να κοιτάζουμε`
2) `Όποιος δεν έφαγε του πόνου το ψωμί με οδύνη κι όποιος δεν πέρασε νύχτες αξημέρωτες, με πίκρα περιμένοντας να φέξει, αυτός δεν σας γνώρισε δυνάμεις θεϊκές` (δεν γνώρισε, δηλαδή, την ουσία της ζωής). Και
3) `Δεν μου αρέσει το εύκολο, ποθώ το ιδανικό`